معارف ثقلين

زنده نگه داشتن ياد شهيدان كمتر از شهادت نيست...مثلِ

گاهی رنج و زحمتِ زنده نگهداشتن خون شهید، از خود شهادت کمتر نیست. رنج سی ساله امام سجّاد علیهالسّلام و رنج چندین ساله زینب کبری سلاماللهعلیها از این قبیل است. رنج بردند تا توانستند این خون را نگه بدارند.
۱۳۷۶/۲/۱۷
بازخوانی فرمایشات امام خامنه ای در رابطه با فضای مجازی
رهبر انقلاب: امروز شما ببینید وسایل تبلیغ در دنیا چقدر متنوع شده؛ این طرف دنیا یک نفر جوان پای دستگاه کوچکی می نشیند و افکار، تصورات، تخیلات، پیشنهادهای فکری و پیشنهادهای عملی را از سوی هر کسی ـ بلکه هر ناکسی ـ از آن طرف دنیا دریافت می کند. امروزه اینترنت و ماهواره و وسایل ارتباطی بسیار متنوعی وجود دارد و حرف، آسان به همه جای دنیا می رسد.

تو بهشت چی می پوشیم؟
قرآن کریم درباره لباس های بهشتی در آیات متعدد سخن گفته از جمله فرمود: «اولئک لهم جنات عدنٍ تجری من تحتهم الانهار یحلّون فیها من اساور من ذهب و یلبسون ثیاباً خضراً من سندس و استبرق متکئین فیها ـ علی الارائک نعم الثواب و حَسُنت مرتفقاً» [۲] یعنی آنان که بهشت های عدن به ایشان اختصاص دارد که زیر قصرهاشان جویباران روان است، در آنجا با دست بندهایی از طلا آراسته می شوند و جامه های سبز از پرنیان نازک و حریر سبز می پوشند و در آن جا بر سریر تکیه می زنند، چه خوش پاداش و نیکو تکیه گاهی است.
سؤال
آیا پوشش و نوع لباس در بهشت همچون لباس های دنیا باهم متمایز هستند؟
- پاسخ
۱. جای تردید نیست که در زندگی دنیا لباس نقش مهمی را دارد. در درجه اول بدن را در برابر سرما و گرما و آسیب های مختلفی که از گوشه و کنار به آن می رسد حفظ می کند و در درجه بعد مسئله زینت بودن لباس نقش مهمی برای انسان دارد و بسیار می شود که طرز لباس ها از جنس و رنگ گرفته تا نوع دوخت برای خود انسان و بر همه کسانی که آن را می بینند قابل توجه تلقی شود.
در طول تاریخ لباس نقش اصلی را در زینت آدمی داشته و هم اکنون نیز به قوت خود باقی است، بدون شک لباس های بهشتی برای رفع سرما و گرما یا حفظ از انواع آفات و آسیب ها نیست، زیرا که در آن جا همه چیز در حد اعتدال است و آفتی وجود ندارد، بنابراین پوشش و لباس در آنجا تنها جنبه تزئینی دارد و شاید به همین دلیل در آیات قرآن از زیبایی و جذابیت لباس های بهشتی فراوان سخن گفته شده. [۱]
فقر؛ مذمّت یا فضیلت؟! / راه جمع روایات متناقض درباره فقر
اگر انسان در ابتلا به فقر، مقصّر باشد، فقر او مذموم است و باید تلاش کند که خود را از فقر و احتیاج نجات بخشد. امّا گاهی آدمی در فقرش تقصیر ندارد، مثل اینکه فقر او از طرف خداوند و مقدّر اوست یا جبر اجتماع و شرایط زمانه، فقر را به وی تحمیل کرده است، که در این دو صورت، فقرش مذموم نیست، پاداش هم دارد.

- حدیث بیست و نهم: سه بلای خانمانسوز انسان از نظر امیرالمؤمنین«سلاماللهعلیه»
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
«رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی وَ یَسِّرْ لِی أَمْرِی وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِی یَفْقَهُوا قَوْلِی»
روایتی از امیرالمؤمنین علی«سلاماللهعلیه» بهصورت مشهور نقل شده است. این روایت در حکمتها و کلمات قصار نهجالبلاغه آمده است[۱]، مرحوم علامه مجلسی«رحمةاللهعلیه»نیز در بحارالانوار آن را نقل کرده[۲]، در تحف العقول نیز در کلمات امیرالمؤمنین«سلاماللهعلیه»بیان شده است.[۳]
امیرالمؤمنین«سلاماللهعلیه»در آن روایت فرمودهاند:
«أَلَا وَ إِنَ مِنَ الْبَلَاءِ الْفَاقَةَ وَ أَشَدُّ مِنَ الْفَاقَةِ مَرَضُ الْبَدَنِ وَ أَشَدُّ مِنْ مَرَضِ الْبَدَنِ مَرَضُ الْقَلْب»[۴]
یعنی توجه داشته باشید که فقر، بلای بزرگی است، و بلای بزرگتر از آن، بیماری جسمی است و از آن شدیدتر، مریضی دل و روح انسان است.
سخنی پرتکرار از ولی امر مسلمین جهان
اینکه بنده بارها تکرار می کنم که جوان امروز از جوان اوّل انقلاب و دوران جنگ اگر جلوتر نباشد، بهتر نباشد، عقبتر نیست -و من معتقدم که جلوتر است- بهخاطر این است که امروز با اینهمه ابزارهای تبلیغی، با اینهمه شگردهای گوناگونِ فروریختن پایههای ایمان، جوان انقلابی ایستاده است.

* جوان مؤمن انقلابی
اینکه بنده بارها تکرار می کنم که جوان امروز از جوان اوّل انقلاب و دوران جنگ اگر جلوتر نباشد، بهتر نباشد، عقبتر نیست -و من معتقدم که جلوتر است- بهخاطر این است که امروز با اینهمه ابزارهای تبلیغی، با اینهمه شگردهای گوناگونِ فروریختن پایههای ایمان، جوان انقلابی ایستاده است.
ما در عرصهی فرهنگ، در عرصهی سیاست، در عرصههای اجتماعی، در عرصههای هنری الیماشاءالله جوان مؤمن داریم؛ البتّه بله، یکعدّهای هم هستند که معتقد نیستند، پابند نیستند، آن را هم می دانیم، نه اینکه غافل باشیم امّا این خیل عظیم جوانان مؤمن، جزو معجزات انقلاب است.
این جوان امروز [است]؛ جوانی که نامه می نویسند به بنده -از این نامهها یکی و دوتا و دهتا هم نیست، زیاد است- و التماس، گریه که اجازه بدهید ما برویم در دفاع از حرم اهلبیت (علیهمالسّلام) بجنگیم؛ از زندگی راحت، از زن و بچّه بگذریم.
با زبور آل محمد صلی الله علیه وآله آشنا شویم

* كتابهای منسوب به امام سجاد علیه السلام
دوران امام سجاد علیه السلام، با توجه به برنامه های پیش گفته حضرت، طلیعه درخشش فرهنگ تشیع شمرده می شود و حدیث و دعا رونقی دیگر می یابد.
در این دوره، آثار مكتوب بر جای مانده از امام سجاد علیه السلام بسیار است.
در شمارش نوشته های به جا مانده از این امام همام به كتبی بر می خوریم كه برخی از آنها از این قرار است:
1. صحیفه سجادیه؛ (كه مقاله حاضر، در ادامه به معرفی این اثر می پردازد) .
2. مناسك الحج: یكی دیگر از كتب آن حضرت است كه فرزندان آن حضرت این كتاب را نقل كرده اند و در بغداد نیز به چاپ رسیده است. (2)
3. رساله حقوق: از دیگر آثار گرانسنگ آن حضرت كه جامع آداب سلوك فردی و اجتماعی است و محور شرح و بسط زیادی قرار گرفته است، رساله حقوق آن حضرت است. (3)
4. الجامع فی الفقه: عنوان یكی دیگر از آثار آن حضرت است كه ابوحمزه ثمالی نقل كرده است. (4)
5. صحیفة الزهد: كتاب دیگری است كه توسط ابوحمزه ثمالی نقل شده است. (5)
6. كتاب دیگری كه توسط داود بن عیسی از آن حضرت نقل شده، كتاب حدیثی است كه امام سجاد علیه السلام آن را گردآوری نموده است. (6)
7. كتاب علی بن الحسین علیه السلام: عنوان كتاب دیگری است كه در ضمن مصادر از آن یاد شده است. (7)
آنچه در پیش رو دارید، قدمی است در معرفی صحیفه سجادیه، بدان امید كه جامعه ما، مخصوصا جوانان عزیز با این كتاب آشنایی بیشتری پیدا كنند و از دریای معرفت آن، گوهرها به دست آورند، و دنیا و آخرت خویش را با انس گرفتن با آن برای همیشه آباد كنند.
چرا قرآن کریم «مثال» زده است؟
در قرآن مجید مثل های زیادی، بیش از پنجاه مَثَل دیده می شود. تنها در سوره بقره ـ که دوّمین سوره قرآن است ـ حدّاقل ده مثل ذکر شده است. چه حکمتی در این مثالها نهفته است که خداوند تا این میزان مثل آورده است؟

«مثال های زیبای قرآن»، کتابی است از آیت الله العظمی مکارم شیرازی که به مثال های مختلف قرآن در موضوعان گوناگون پرداخته و حوزه نیوز مطالب کاربردی این کتاب را در شماره های مختلف تقدیم نگاه شما قرآن دوستان خواهد کرد.
فصل اوّل - تحلیلی پیرامون مثال های قرآن
چرا قرآن «مثال» زده است؟
در قرآن مجید مثل های زیادی، بیش از پنجاه مَثَل، (۵) دیده می شود. تنها در سوره بقره ـ که دوّمین سوره قرآن است ـ حدّاقل ده مثل ذکر شده است. چه حکمتی در این مثالها نهفته است که خداوند تا این میزان مثل آورده است؟
پاسخ: مَثَل یعنی تشبیه حقایق عقلی به امور حسّی و قابل لمس. از یک سو، مسائل عقلی بسیاری وجود دارد که اکثر مردم قابلیّت فهم و جذب آن را پیدا نمی کنند. و از سوی دیگر، مردم به محسوسات و عینیّات عادت کرده اند و ضرب المثل «عقل مردم به چشمشان است» بدین معناست که دیده ها و امور قابل لمس، آسان تر و بهتر درک می شود. بدین خاطر است که خداوند متعال برخی از مفاهیم بلند عقلی را در قالب مثلها بیان فرموده است تا عموم مردم آنها را به تناسب ادراک خود دریابند. بنابراین، فلسفه مثلهای قرآن، تنزّل مسایل بلند و عمیق و بیان آنها در اُفق فکر مردم است.
مثل های عملی و لسانی
این نکته قابل توجّه است که مثل گاهی عملی است و به زبان کردار بیان می شود و گاهی لفظی است و به زبان گفتار.
مثلهای قرآن مجید از نوع دوّم است؛ ولی در سیره پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه وآله) و ائمّه هدی (علیهم السلام) گاهی مثالهای عملی نیز دیده می شود که طبعاً اثر بیشتری هم دارد. (۶)
ضرورت خودکفایی همه جانبه

? ما بايد زحمت بكشيم تا در همه جناحها #خودكفا باشيم. امكان ندارد كه استقلال به دست بيايد، قبل از اينكه #استقلال اقتصادى داشته باشيم. اگر ما بنا باشد كه در اقتصاد احتياج داشته باشيم، در چيزهاى ديگر هم وابسته خواهيم شد. و همين طور اگر در #فرهنگ، ما وابستگى داشته باشيم، در اساس مسائل وابستگى پيدا مىكنيم.
? امام خمینی(ره) | ۱۱ آبان ۱۳۵۸
معرفی کتاب «گفتاری در باب صبر»؛
صبر یعنی مقاومت در راه تکامل کتاب گفتاری در باب صبر مشتمل بر پنج نوبت از جلسات مسجد کرامت مشهد مقدس است که آیتالله خامنهای در آن به شرح مفهوم صبر براساس حدیث مکارم الاخلاق پرداختند. پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR در این یادداشت به معرفی سلسله جلسات آیتالله خامنهای در شرح حدیث مکارم الاخلاق و چگونگی تألیف کتاب گفتاری در باب صبر میپردازد.
* حضرت آیتالله خامنهای در سال ۱۳۵۲ شمسی در مسجد کرامت مشهد، به اقامهی نماز و برگزاری جلسات مختلف معارفی اشتغال داشتند. شبها پس از نماز عشاء، بر روی تختهسیاه، آیاتی از قرآن کریم یا احادیثی از معصومان (علیهمالسّلام) را مینوشتند و به شرح آن میپرداختند. بهمن آن سال که با ایّام محرّم سال ۱۳۹۴ هجری قمری مصادف بود به شرح حدیثی ناب(۱) که در آن به ده ویژگی اخلاقی پیامبران اشاره شده است، پرداختند. طبق اسناد، آن جلسات شنبه تا سهشنبه برگزار میشده است.