تلاوت موضوعی آیات |

♨️ خدا در این آیات، با استفاده از مثال‌هایی بصری و تجربی، حالت منافقین را نقل کرده است تا ما بتوانیم بهتر درک کنیم که چه بر سر آنها می‌آید و چگونه ایمان واقعی با ایمان منافقین تفاوت دارد.

💌 #سورة_البقرة، آيه ۲۰-۱۷

➖ وَ قَالَ (عَلَيْهِ‌السَّلامُ):

🔸«غَیْرَةُ الْمَرْأَةِ کُفْرٌ،»
غیرت زن بر شوهرش کفر،

🔸«وَ غْیْرَةُ الرَّجُلِ إیمَانٌ.»
و غیرت مرد بر همسرش ایمان است.

💐امام صادق علیه‌السلام فرمود:« صرفه‌جویی یعنی مصرف به‌اندازه و به‌جا. لباس مهمانی را سر مزرعه استفاده نکن. حتی ریختن یک مشت آب از دریا به ساحل، اسراف است.»

🔹 قدر نعمت‌ها را بدانیم.

حجت الاسلام محمد رضا رنجبر، استاد حوزه علمیه قم، برنامه سمت خدا، ۲۳ فروردین ۱۳۹۴.

امام علی علیه‌السلام می‌فرمایند: همانا من در میان شما مانند هارون در میان فرعونیان، همچون دروازه بخشش در میان بنی‌اسرائیل و چونان کشتی نوح در میان قوم نوح هستم. من همان خبر بزرگ (نبأ اعظم) و راست‌گوی بزرگتر (صدیق اکبر) هستم.

🔹این سخن نشان می‌دهد که تمسک به ولایت اهل بیت علیهم‌السلام، تنها راه نجات از طوفان گمراهی است.

📚 تنبیه الخواطر، ج ۲، ص ۴۱.

🔹تولیدکنندگان و کارگرانِ داخلی، نه تنها در خطِ مقدمِ مبارزه با تحریم و باج‌دهی قرار دارند، بلکه «اساسِ استقلالِ اقتصادی» و «عمودِ خیمه‌یِ مقاومتِ ملی» به شمار می‌آیند؛ چراکه هر واحدِ تولیدیِ فعال، یعنی «کاهشِ وابستگی به واردات» و «قطعِ زنجیره‌یِ نیازِ کشور به ارزِ تحریمی» که مهم‌ترین اهرمِ فشارِ دشمن در سیاستِ باج‌دهی محسوب می‌شود، و در مقابل، هر کارگری که با «همتِ جهادی» پشتِ ماشین‌آلاتِ تولید می‌ایستد، در واقع «خطِّ مقدمِ جنگِ اقتصادی» را در دست دارد.

📎 
📎 
📎 

✍️ ترامپ، ساختارها را هیچ می‌انگارد. از تماس مستقیم با فیفا برای لغو محرومیت فلو بالوگان تا فرمان حمله در عملیات «طوفان حماسی» علیه ایران، بدون توجه به هشدارهای پنتاگون.

این الگو برخاسته از خودشیفتگی اوست؛ الگویی که موجب تصمیمات تکانه‌ای و خطرناک است و به پیامدهای جبران‌ناپذیر می‌انجامد.

وَ قَالَ عَلَيهِ السِّلَامُ
الْغِنَى فِي الْغُرْبَةِ وَطَنٌ؛ وَ الْفَقْرُ فِي الْوَطَنِ غُرْبَةٌ.

امام (عليه السلام) فرمود:
بى نيازى در غربت، وطن است و نيازمندى در وطن، غربت!
شرح و تفسیر حکمت 56
دامنه غنا و فقر
امام (عليه السلام) در اين کلام پربارش اشاره به آثار غنا و فقر مى کند، مى فرمايد: «بى نيازى در غربت، وطن است و نيازمندى در وطن، غربت»؛ (الْغِنَى فِي الْغُرْبَةِ وَطَنٌ؛ وَ الْفَقْرُ فِي الْوَطَنِ غُرْبَةٌ).
وطن جايى است که انسان در آن جا متولد شده و چشم به روى خويشاوندان و بستگان و نزديکان گشوده و مورد علاقه آن ها قرار گرفته و در هر گوشه و کنار، آشنايى دارد، و غربت جايى است که انسان نه آشنايى دارد و نه دوست مهربانى و نه يار و مددکارى. امام (عليه السلام) مى فرمايد: شخص غنى هرجا برود به علت غنايش پيوندهاى محبت را با اين و آن برقرار مى سازد و به سبب بذل و بخشش، ياران و مددکارانى پيدا مى کند؛ ولى شخص فقير حتى در وطن خويش دوستان و بستگان را از دست مى دهد و گاه به صورت موجودى فراموش شده درمى آيد.
پيام امام (عليه السلام) در اين سخن اين است که مؤمنان بايد بکوشند که بى نياز شوند و به هنگام غنا و بى نيازى از مال و ثروت خويش براى جلب و جذب قلوب و کمک به نيازمندان استفاده کنند، از عواقب فقر بترسند، چرا که فقر مايه ذلت و گاه مطابق بعضى از روايات سبب کفر مى شود. البته اين فقر با فقرى که در روايات از آن تعريف و تمجيد شده تفاوت آشکارى دارد؛ فقر ممدوح به معناى «ساده زيستن» و يا «فقر الى الله» است.
در اين باره در ذيل حکمت سوم شرح بيشترى بيان کرديم.
پاورقی ها
سند گفتار حکيمانه:
اين کلام نورانى در غررالحکم با تفاوت و اضافاتى نقل شده که نشان مى دهد از منبع ديگرى گرفته شده است. (مصادر نهج البلاغه، ج 4، ص 50).
اين سخن، در کتاب تمام نهج البلاغه در لابه لاى خطبه «وسيله» آمده است (تمام نهج البلاغه، ص 154).

✔️ اول زمان عاشورا که سخنرانی امام در عصر عاشورا زمینه قیام را فراهم کرد؛
✔️ دوم مکان مدرسه فیضیه که مهد فقاهت بود؛
✔️ سوم مسلمان بودن شهدا که همه ارادتمندان عترت طاهره بودند؛
✔️ چهارم تعلق آنان به طبقه محروم و مستضعف نه گروه مرفه و مترف!

👈 ما وامدار مكتب و مَدرَس و مسلمين و محرومانيم.
اين نهضت برای احيای كلمه حق بود
و مهمترين كاری كه نظام اسلامی كرد، اين بود كه قرآن و عترت را از محجور بودن به درآورد
و فاصله بين جامعه و قرآن و عترت را كم كرد.

 :

یکی از گروه‌هایی که در دوره‌ی امام باقر (ع) با حضور مخرّب خود در جامعه اسلامی، تأثیر عمیقی در فرهنگ آن روزگار بر جا گذاشتند، یهودیان بودند.

شماری از احبار یهود که به ظاهر مسلمان شده و گروهی دیگر که هنوز به دین خود باقی مانده بودند، در جامعه‌ی اسلامی پراکنده شده و مرجعیت علمی قشری از ساده‌لوحان را به‌عهده داشتند.

تأثیری که آنان بر فرهنگ اسلام از خود بر جا نهادند، به‌صورت احادیثی جعلی به‌نام اسرائیلیات پدیدار گشت که بیشترین قسمت این احادیث درباره‌ی تفسیر و مراتب و شئون زندگی پیامبران سلف، جعل شده بود. از جمله کسانی که این احادیث را در تألیفات خود وارد کرد، طبری مفسّر معروف است که بیشترین روایات را درباره‌ی تفسیر قرآن از منابع یهودی – با واسطه یا بی‌واسطه – به‌دست آورده بود.

تلاش علمی یهود در داخل جامعه‌ی اسلامی به‌ویژه در محافل علمی آن، در مسائل فقهی و کلامی نیز تأثیری نگران‌کننده نهاد و این موضوع در تاریخ چنان روشن است که جای کوچک‌ترین تردید و شبهه‌ای در آن وجود ندارد.

مبارزه با یهود و القائات سوء آنها در فرهنگ اسلام، بخش مهمی از برنامه‌ی کار ائمه طاهرین علیهم‌السلام را به خود اختصاص داده بود.

تکذیب احادیث دروغین و ساخته و پرداخته‌ی یهودیان در مورد انبیای الهی و مطالبی که باعث خدشه‌دار شدن چهره‌ی ملکوتی پیامبران خدا می‌شد، از فعالیت‌های فرهنگی پنجمین امام معصوم شیعه بود.

برخی افراد به‌غلط این‌چنین می‌پندارند همین‌که نام اسلام و شیعه در شناسنامه آنها درج شد و ادعای مسلمانی و ایمان و شیعه‌گری نمایند برای بهشتی شدنشان کفایت می‌کند. این در حالی است که بر اساس روایات فراوانی که در متون و منابع روایی و اسلامی به‌یادگارمانده، خلاف این مطلب ثابت می‌شود، کمااینکه خدای متعال در قرآن کریم این‌چنین بیان فرموده است: «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ؛[1] آيا مردم گمان كردند همين كه بگويند: «ايمان آورديم»، به حال خود رها مى‏‌شوند و آزمايش نخواهند شد؟!». بر اساس تعالیم قرآنی همه انسان‌ها برای رسیدن به درجه مطلوبی که انتظار آن را می‌کشند می‌بایست صداقت و حقانیت گفتار و عمل خود را ثابت نموده و در آزمون‌های مهمی که خدای متعال در پیشروی آنها قرار می‌دهد، پیروز شوند. از این جهت صرف اقرار به ایمان و شیعه‌گری برای سعادت و عاقبت‌به‌خیری کفایت نمی‌کند، بلکه این موضوع باید در باور و رفتار و عمل نیز خود را نشان دهد. در ادامه تلاش داریم باتکیه‌بر یکی از روایات بسیار زیبای امام محمدباقر (علیه‌السلام) برخی از شاخص‌های کلیدی یک شیعه واقعی را مورد ارزیابی و واکاوی قرار دهیم.

سکانس‌هایی از شیعه واقعی در اندیشه امام محمدباقر (ع)

سکانس اول:  تقویت تقوا و پارسایی
در اندیشه امام محمدباقر (علیه‌السلام) اولین و مهم‌ترین گام برای اثبات شیعه‌گری، قبولی در امتحان و آزمون «تقوا و پارسایی» است. این مطلب در روایت امام محمدباقر (علیه‌السلام) این‌چنین منعکس شده است: «وَ قَالَ ع‏ مَا شِيعَتُنَا إِلَّا مَنِ اتَّقَى اللَّهَ وَ أَطَاعَهُ؛[2] شيعيان ما نيستند جز آنان كه پرهيزگارى از خداى را در پيش گيرند و فرمانش برند». در واقع بر خلاف ساده انگاری و ساده‌اندیشی برخی افراد که صرف ادعای مسلمانی و شیعه‌گری را عامل و ابزار نجات می‌دانند، با بررسی معارفی که از حضرات معصومین (علیهم‌السلام) برای جامعه بشری به‌یادگارمانده خلاف ادعاهای رایج را می‌توان برداشت کرد؛ چرا که خود اهل‌بیت (علیهم‌السلام) پیش‌گامان تقوا، پارسایی و الگوی عبودیت و بندگی حق‌تعالی بوده و بیشترین رفتار پرهیزکارانه را در زندگی مادی از خود نشان داده‌اند، از طرفی یک شیعه واقعی باید رفتار و سبک زندگی خود را مطابق اولیای راستین دین و امامان معصوم (علیهم‌السلام) سامان دهد. در روایت بسیار زیبای دیگری از امام محمدباقر (علیه‌السلام) این‌چنین وظیفه محبان و شیعیان راستین مشخص شده است: «یَا جَابِرُ بَلِّغْ شِيعَتِي عَنِّي السَّلَامَ وَ أَعْلِمْهُمْ أَنَّهُ لَا قَرَابَةَ بَيْنَنَا وَ بَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَا يُتَقَرَّبُ إِلَيْهِ إِلَّا بِالطَّاعَةِ لَهُ يَا جَابِرُ مَنْ أَطَاعَ اللَّهَ وَ أَحَبَّنَا فَهُوَ وَلِيُّنَا وَ مَنْ عَصَى اللَّهَ لَمْ يَنْفَعْهُ حُبُّنَا؛[3]… از جابر جعفى از حضرت باقر (عليه السّلام) فرمود: اى جابر سلام مرا به‌شيعيان من برسان و به‌آنان اعلام كن كه بين ما و خدا قرابت و خويشاوندى نيست و راه تقرب به‌خدا فقط اطاعت و فرمانبرى از اوست. اى جابر هر كس كه اطاعت خدا نموده و ما را دوست بدارد او ولىّ و دوست ما است و كسى كه معصيت خدا را كند محبت ما سودى به‌حالش ندارد».

سکانس دوم:  تواضع و فروتنی و رعایت امانت
یکی دیگر از خصوصیات و ویژگی‌های طلایی شیعه و محبّ راستین خاندان عصمت و طهارت (علیهم‌السلام) در اندیشه امام محمدباقر (علیه‌السلام)، برخورداری از شاخص و عنصر ارزشمندی همچون تواضع و فروتنی و ادای امانت است. «أَطَاعَهُ وَ مَا كَانُوا يُعْرَفُونَ‏ إِلَّا بِالتَّوَاضُعِ‏ وَ التَّخَشُّعِ‏ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ؛[4] و آنان شناخته نمی‏شوند جز به‌فروتنى و خشوع و بازپس دادن امانت». این سه ویژگی طلایی دارای کاربرد فراوانی برای دست‌یابی به‌زندگی سعادتمند است. برخلاف معنا و برداشت‌های سطحی از این اوصاف، باید به این موضوع توجه داشت که این سه ویژگی دارای ابعاد و مراتب بسیار مهم است. تواضع و فروتنی و امانت صرفاً مربوط به آداب زندگی اجتماعی نیست، بلکه نوع رفتار فردی انسان با خدای متعال را نیز در بر می‌گیرد. از این رو این سه ویژگی را باید در حوزه‌های مختلفی همچون ارتباط انسان با خدا، ارتباط انسان با انبیاء و اولیای الهی همچنین ارتباط انسان با همنوعان مورد بررسی و واکاوی قرار داد. بر این اساس تواضع و فروتنی در برابر خدای متعال و تعالیم وحیانی او، اطاعت پذیری و عبودیت را به دنبال دارد و همچنین تواضع و فروتنی در برابر همنوعان، دوری از تکبر و عناد و سرکشی را به ارمغان می‌آورد.  علاوه بر این معنای امانت در ارتباط با خدای متعال نیز معنای وسیع و گسترده دارد. از جمله جلوه‌های امانت‌داری در این خصوص حفظ و نگهداری نعمت‌های مادی و معنوی است که خدای متعال در اختیار انسان قرار داده است. در ارتباطات اجتماعی نیز یک شیعه واقعی هیچ‌گاه در امانت‌هایی که به او سپرده شده است خیانت نمی‌کند.

سکانس سوم: عاشق عبودیت و بندگی حق تعالی
یک شیعه واقعی در اندیشه امام محمدباقر (علیه‌السلام) جلوه‌های ناب عبودیت و بندگی حق‌تعالی را از خود به‌نمایش می‌گذارد. یک شیعه واقعی برنامه‌ای دقیق و منظم در خصوص پایبندی به‌اعمال عبادی دارد و در این خصوص ذره‌ای کوتاهی و سستی به خود راه نمی‌ده. در توصیف این ویژگی شیعیان از امام محمدباقر (علیه‌السلام) این چنین نقل شده است: «شِيعَتُنَا إِلَّا مَنِ اتَّقَى اللَّهَ … وَ كَثْرَةِ ذِكْرِ اللَّهِ وَ الصَّوْمِ وَ الصَّلَاةِ و … وَ تِلَاوَةِ الْقُرْآنِ ..؛[5] شيعيان ما نيستند جز آنان كه پرهيزگارى از خداى را در پيش گيرند … و ياد كردن بسيار خداوند و روزه‏دارى و نمازگزارى ،…و تلاوت نمودن قرآن… ». برخی از دوستان و محبان اهل بیت(علیه السلام) علی‌رغم محاسن رفتاری و اخلاقی متأسفانه در پایبندی به امور شرعی و عبادی سستی و تعلل از خود نشان می‌دهند و آن طور که وظیفه شیعه‌گری است، رفتار نمی‌نمایند. به‌طور قطع برای دست‌یابی به‌درجات عالی دوستی و تبعیت از خاندان عصمت و طهارت(علیهم السلام) باید نواقص اعمال عبادی را در زندگی خود را بر طرف نمایند.

سکانس چهارم: جلوه‌های ناب اخلاق‌مداری در زندگی
از دیگر  زیبایی‌های سبک زندگی شیعه واقعی، برخورداری کامل از عنصر و شاخص اخلاق‌مداری در تعامل و رفتار با دیگران است. اولین و مهم‌ترین جلوه اخلاق‌مداری در فرهنگ و اندیشه امام محمدباقر (علیه‌السلام) می‌بایست در تعامل و ارتباط با والدین خود را نشان دهد. از این رو هر گونه بی‌اخلاقی و رفتار خلاف‌ منش انسان دوستی از محبان اهل بیت(علیهم السلام) قابل پذیرش نیست. چنانکه حضرت می‌فرمایند: «شيعيان ما نيستند جز آنان كه … در نيكى به پدر و مادر و رسيدگى در كار همسايگان تهيدست و بيچارگان و بدهكاران و يتيمان و راست گفتارى و … و سخن نگفتن با مردم جز به نيكى؛ و شيعيان ما در هر چيزى امين خويشاوندانشان هستند»[6]

پی نوشت ها:
[1]. سوره مبارکه عنکبوت، آیه 2.
[2]. تحف العقول ؛ النص ؛ ص295
[3]. بحار الأنوار، ج‏68، ص179، ح28.
[4]. همان.
[5]. همان.
[6]. همان.